Το 2025 υπήρξε μια χρονιά με έντονα γεγονότα που άφησαν το αποτύπωμά τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Συνολικά, το 2025 ήταν μια χρονιά προκλήσεων αλλά και ευκαιριών, που ανέδειξε τη σημασία της προσαρμοστικότητας σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς.
Τα 10 γεγονότα που σημάδεψαν το 2025
1. Η επιστροφή Τραμπ
Επίθεση προστατευτισμού, μαζικές απελάσεις παράτυπων μεταναστών, διάλυση ολόκληρων τμημάτων του ομοσπονδιακού κράτους… Μετά την επιστροφή του, τον Ιανουάριο, στον Λευκό Οίκο για μια δεύτερη θητεία, ο ρεπουμπλικανός Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε μια ομοβροντία μέτρων στο πλαίσιο του δόγματός του «πρώτα η Αμερική», κάνοντας εκτεταμένη χρήση διαταγμάτων, αν και η δικαιοσύνη μπλόκαρε μερικές από τις αποφάσεις του.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν αυξανόμενη δυσαρέσκεια των Αμερικανών στα οικονομικά ζητήματα, κυρίως για το κόστος ζωής. Ηχηρές ήττες σε τοπικές ψηφοφορίες έχουν φέρει το κόμμα του σε ευαίσθητη θέση ενόψει των εκλογών των μέσων της προεδρικής θητείας, το φθινόπωρο 2026.
2. Εύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα
Οι αμερικανικές πιέσεις κατέληξαν σε μια κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς, δύο χρόνια μετά την έναρξη του καταστροφικού πολέμου στη λωρίδα της Γάζας, που ξέσπασε μετά την πρωτοφανή επίθεση του ισλαμιστικού παλαιστινιακού κινήματος Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 στο ισραηλινό έδαφος.
Η εκεχειρία αυτή επέτρεψε μια μερική αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη λωρίδα της Γάζας, την ανταλλαγή των τελευταίων ομήρων που κρατούνταν ζωντανοί στη Γάζα με Παλαιστινίους που ήταν φυλακισμένοι στο Ισραήλ και αυξημένη είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, αν και η βοήθεια αυτή εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των αναγκών, σύμφωνα με τον ΟΗΕ και μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Το Σεπτέμβριο, το Ισραήλ στοχοθέτησε αξιωματούχους της Χαμάς με μια χωρίς προηγούμενο επίθεση στο Κατάρ.
3. Προσπάθειες για ειρήνη στην Ουκρανία
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία σηματοδότησε τις πρώτες σοβαρές προσπάθειες με στόχο να μπει τέλος στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, που άρχισε το Φεβρουάριο 2022.
Οι έπαινοι και οι κατηγορίες του αμερικανού προέδρου διακυμάνθηκαν ανάμεσα στον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το Φεβρουάριο, ο Ντόναλντ Τραμπ καταφέρθηκε εναντίον του ουκρανού προέδρου μπροστά στις κάμερες και μέσα στο Οβάλ Γραφείο, κατηγορώντας τον για έλλειψη ευγνωμοσύνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Διεθνείς διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν στα τέλη Νοεμβρίου στη βάση ενός αμερικανικού προσχεδίου, η αρχική εκδοχή του οποίου είχε θεωρηθεί από το Κίεβο και τους ευρωπαίους συμμάχους του υπερβολικά ευνοϊκό για τη Μόσχα. Έπειτα από ένα νέο κύκλο συνομιλιών με τους απεσταλμένους του Τραμπ το Δεκέμβριο, η Ουκρανία δήλωσε ότι σημειώθηκαν «πρόοδοι», αν και το ζήτημα των ουκρανικών εδαφών που ελέγχονται από τη Ρωσία παραμένει σε αδιέξοδο.
Στο μέτωπο, ο ρωσικός στρατός συνέχισε την αργή προώθησή του στο ανατολικό τμήμα του, αφού το Μάρτιο απώθησε πλήρως τις ουκρανικές δυνάμεις από τη ρωσική μεθοριακή περιφέρεια του Κουρσκ. Η Μόσχα έχει πολλαπλασιάσει τα πλήγματα στις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές και το ουκρανικό σιδηροδρομικό δίκτυο, ενώ το Κίεβο στοχοθετεί πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Ρωσία.
4. Παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος
Κάνοντας λόγο για εμπορικές συναλλαγές δυσμενείς για τη χώρα του, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε κατά κύματα επιπρόσθετους δασμούς στα προϊόντα που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίοι διέφεραν ανάλογα με τις χώρες ή τις ζώνες προέλευσης. Επέβαλε επίσης συγκεκριμένους τελωνειακούς δασμούς σε τομείς που θεωρούνται στρατηγικοί (χάλυβας, αλουμίνιο ή χαλκός).
5. Ένας νέος Πάπας
Ο Ρόμπερτ Φράνσις Πρέβοστ έγινε στις 8 Μαΐου, σε ηλικία 69 ετών, ο πρώτος αμερικανός πάπας, μετά το θάνατο του προκατόχου του, του Φραγκίσκου, του οποίου ήταν σύμβουλος. Ο λευκός καπνός, που ανήγγειλε την εκλογή του 267ου αρχηγού της Καθολικής Εκκλησίας, υψώθηκε πάνω από την Καπέλα Σιξτίνα έπειτα από ένα σύντομο κογκλάβιο των καρδιναλίων, που διήρκεσε λιγότερο από 24 ώρες.
Ο Πρέβοστ, γεννημένος στο Σικάγο και συγκαταλεγόμενος στους μετριοπαθείς καρδιναλίους, έλαβε το όνομα Λέων ΙΔ’. Παράλληλα έδωσε διαβεβαιώσεις και στους συντηρητικούς κύκλους, επιτρέποντας εκ νέου μια παραδοσιακή λειτουργία στο Βατικανό έπειτα από περιορισμούς τριών ετών. Απέκλεισε βραχυπρόθεσμα τη χειροτονία γυναικών ως διακονισσών ή την αναγνώριση του γάμου μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου.
6. Εξεγέρσεις της Gen Z
Στην Ασία, την Αφρική ή τη Λατινική Αμερική, οι νέοι της γενιάς Ζ (κάτω των 30 ετών) πολλαπλασίασαν τις κινητοποιήσεις για βελτίωση των συνθηκών ζωής και εναντίον του αποκλεισμού μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή της διαφθοράς των ελίτ.
Έκαναν πορείες στο Περού κατά της αυξανόμενης ανασφάλειας και της τάξης των πολιτικών ή στο Μαρόκο, όπου οι αρχές άρχισαν προσπάθειες σε κοινωνικούς τομείς, αλλά και διώξεις σε βάρος άνω των 2.000 προσώπων.
Σε άλλες χώρες, οι διαδηλώσεις, οι οποίες κατεστάλησαν βίαια, εξελίχθηκαν σε ευρύτερη αμφισβήτηση της εξουσίας: έπειτα από ταραχές στο Νεπάλ, ο μαοϊστής πρωθυπουργός Κ. Π. Σάρμα Όλι δεν είχε άλλη επιλογή παρά να παραιτηθεί. Στη Μαδαγασκάρη, η κινητοποίηση οδήγησε στην ανατροπή από το στρατό του προέδρου Άντρι Ρατζοελίνα, ο οποίος διέφυγε στο εξωτερικό.
Στην Τανζανία, οι νέοι συμμετείχαν μαζικά στις μετεκλογικές διαδηλώσεις, που πνίγηκαν στο αίμα. Η πειρατική σημαία του μάνγκα One Piece (μια νεκροκεφαλή με ψάθινο καπέλο), που συχνά έφεραν οι διαδηλωτές, έγινε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα διεθνές σύμβολο της μάχης κατά της καταπίεσης.
7. Επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη
Οι γίγαντες της τεχνολογίας και οι εξειδικευμένες startups δαπανούν όλο και πιο κολοσσιαία ποσά για να χρηματοδοτήσουν τη φρενήρη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με την αμερικανική εταιρεία έρευνας και συμβουλευτικών υπηρεσιών Gartner, οι παγκόσμιες δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να φθάσουν το 2025 γύρω στο 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια (+50% μέσα σ’ ένα χρόνο) και την ερχόμενη χρονιά να υπερβούν τα 2 τρισεκατομμύρια.
Οι αστρονομικές χρηματιστηριακές αποτιμήσεις του τομέα -αυτή τις γιγάντιας αμερικανικής εταιρείας μικροεπεξεργαστών Nvidia είχε ξεπεράσει κάποια στιγμή το πρωτοφανές επίπεδο των 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων- προκαλούν ωστόσο φόβους στις αγορές για ενδεχόμενη κερδοσκοπική φούσκα.
8. Διάρρηξη στο Λούβρο
Στις 19 Οκτωβρίου, κακοποιοί με γιλέκα εργατών μπήκαν μέρα μεσημέρι, χρησιμοποιώντας ένα αναβατόριο που χρησιμεύει κανονικά για μετακομίσεις, στο περίφημο παρισινό μουσείο του Λούβρου αφού έσπασαν έναν υαλοπίνακα. Στη συνέχεια παραβίασαν βιτρίνες εκθεμάτων και έκλεψαν από εκεί κοσμήματα του στέμματος, η αξία των οποίων υπολογίζεται σε 88 εκατομμύρια ευρώ, και όλα αυτά μέσα σε οκτώ λεπτά.
Αυτή η θεαματική διάρρηξη σχολιάσθηκε σ’ ολόκληρο τον κόσμο και έφερε στο φως τις ελλείψεις ασφαλείας του διασημότερου μουσείου του πλανήτη.
Κατηγορίες απαγγέλθηκαν σε βάρος τεσσάρων ανδρών, ύποπτων ότι αποτελούσαν την ομάδα των διαρρηκτών, αλλά η λεία δεν έχει βρεθεί μέχρι στιγμής.
9. Αμερικανικά πλήγματα στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό
Η Ουάσινγκτον ανέπτυξε από τον Αύγουστο μια σημαντική στρατιωτική δύναμη στα ανοικτά της Βενεζουέλας, επισήμως για να καταπολεμήσει το λαθρεμπόριο ναρκωτικών που προορίζονται για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Καράκας βλέπει σ’ αυτό ένα πρόσχημα με στόχο την ανατροπή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και την αρπαγή των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας.
Η Ουάσινγκτον κατηγορεί τον Νικολάς Μαδούρο ότι είναι επικεφαλής ενός καρτέλ και προσφέρει αμοιβή 50 εκατομμυρίων δολαρίων για τη σύλληψή του.
10. Ρεκόρ ακραίων καιρικών φαινομένων
Τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα διαδέχθηκαν το ένα το άλλο, με τη συχνότητα και την έντασή τους να αυξάνονται λόγω της κλιματικής απορρύθμισης.
Ο κυκλώνας Μελίσα, ένας από τους πιο ισχυρούς που έχουν σαρώσει ποτέ την Καραϊβική, κατέστρεψε ολόκληρες περιφέρειες της Τζαμάικα και πλημμύρισε την Αϊτή και την Κούβα.
Στη Νοτιοανατολική Ασία, οι Φιλιππίνες επλήγησαν μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες από τους τυφώνες Ραγκάσα, Καλμάγκι και Φουνγκ-γουόνγκ. Το Βιετνάμ υπέστη καταστροφές από καταιγίδες, πλημμύρες και κατολισθήσεις, ενώ δύο τροπικές καταιγίδες στοίχισαν τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους στα τέλη της χρονιάς στη Σρι Λάνκα και την Ινδονησία.
Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, οι δασικές πυρκαγιές εντάθηκαν στην Ευρώπη και ρεκόρ δασικών στρεμμάτων κάηκαν στη διάρκεια του καλοκαιριού.
Στις ΗΠΑ, πυρκαγιές που ξέσπασαν από κεραυνούς προκάλεσαν στα μέσα Ιουλίου το κλείσιμο του βόρειου τμήματος του διάσημου Γκραν Κάνυον στην Αριζόνα για το υπόλοιπο της τουριστικής σεζόν.
